Toon 0 resultaten

Turbo op de pabo en andere snellere studies

In korte tijd een erkend diploma halen voor een baan in het onderwijs of de zorgsector. Met turbo-opleidingen proberen werkgevers verwachte personeelstekorten in zorg en onderwijs te voorkomen of verkleinen. “Het is onze bescheiden bijdrage aan een groot, dreigend maatschappelijk probleem.”

Geen dag meer zonder berichten over de verhitte arbeidsmarkt. Niet alleen in technische en financiële beroepen, maar ook in zorg en onderwijs beginnen personeelstekorten te schuren of al pijn te doen. Zo vinden basisscholen in grote steden bij ziekte met de grootst mogelijke moeite vervangers.

“De kanarie in de kolenmijn”, noemt minister Ingrid van Engelshoven van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap de haperende personele invulling. Het geeft volgens haar aan dat tekorten voor reguliere banen evenmin lang op zich laten wachten. In 2022 zal sprake zijn van een serieus probleem. Met naar verwachting een tekort aan 4100 voltijdse leraren. Arie Slob, minister voor Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media, vult aan: “Alleen als iedereen de zeilen bijzet, kunnen we deze uitdaging aangaan.”

‘Piek en ziek’

Aan die oproep geven sommige werkgevers gehoor met nieuwe en versnelde opleidingen. Onderwijsdienstverlener Dit Is Wijs bijvoorbeeld, die als bemiddelaar of tijdelijk werkgever optreedt bij ‘piek en ziek’, langdurige vervanging en vacatures. Het bedrijf biedt een pabo-traject aan hbo-gediplomeerden.

PABO


Turbo op de pabo, dat mag je wel zeggen, vindt operationeel directeur Yvette Dettingmeijer. De trajecten, met de LOI als opleider, duren minimaal 13 maanden en zijn alleen geschikt voor echte diehards. Van een verkorte opleiding of dispensatie is geen sprake, benadrukt zij. “We slaan niks over; ieder studiepunt moet worden verdiend. Het is geen zij-instroomtraject waarbij mensen na een aantal weken zelfstandig voor de klas staan, maar een voltijds en zeer intensief programma.”

Er is meer belangstelling voor dan dat er plaatsen zijn. En de interesse komt uit allerlei hoeken. In de klasjes zitten studenten met een achtergrond in het bankwezen, psychologen en eerste- en tweedegraads leraren die zich willen laten omscholen tot basisschoolleerkracht.

Extreme investering

De opleiding houdt de studenten zes dagen per week bezig, waarvan drie met klassikaal onderwijs en drie met zelfstudie. De opleiding gaat ook in de zomer- en kerstvakantie door. “Een extreme investering”, volgens Dettingmeijer, “maar het kán. De weg naar 240 studiepunten hebben we bijna non-stop doorgepland. Theoretisch zou het kunnen binnen 10 maanden, maar omdat iedereen weleens ziek is of om andere redenen verzuimt, hebben we er ruim een jaar van gemaakt. We vragen in feite 13 maanden van hun leven. Dat klinkt loodzwaar en dat is het ook. Maar onze studenten krijgen er iets moois voor terug.” En de samenleving ook, zegt ze erbij, in de vorm van zeer gedreven opvoeders. “Het is onze bescheiden bijdrage aan een groot, dreigend maatschappelijk probleem.”

IDe versnelde opleiding wordt nauwlettend gevolgd door een team van de Erasmus Universiteit. Schoolbesturen zijn enthousiast, maar sommige ‘normaal’ afgestudeerde leerkrachten krabben zich achter de oren, erkent Dettingmeijer. “Dat snap ik: waarom doen studenten ruim een jaar over iets waar zij vier jaar over hebben gedaan? Het kan puur en alleen omdat deze mensen al bagage en levenservaring hebben die een 17-jarige havist aan het begin van de pabo ontbeert.”

Baangarantie

De studenten krijgen een maandelijkse vergoeding van €800. Verder wordt de opleiding van A tot Z betaald en volgt een baangarantie van minimaal twee jaar. “Dat bedrag is niet genoeg om van te leven en je kunt er geen baan bij hebben. Het betekent dat je al gespaard moet hebben, of een verdienende partner of andere financiële ondersteuning hebt. Zijn er kinderen, dan zul je daar een tijd lang weinig tijd voor hebben.”

PABO

Tot nu toe is niemand volgens Dettingmeijer afgevallen. Wat ook opmerkelijk is: het opleidingstraject trekt relatief veel mannen. Een aardige bijkomstigheid, tegen de achtergrond van de vaak geuite kritiek dat het onderwijs te veel gefeminiseerd is en mede daardoor geen aantrekkelijke werkomgeving voor mannen.

Zorgen om zorg

Ook in de zorgsector worden quick fixes onderzocht. Daar is de personeelsschaarste inmiddels nijpender dan in het onderwijs. De krapte manifesteert zich onder meer in de vorm van torenhoge werkdruk, die professionals het vak uit jaagt. De helft van de zorginstellingen had in 2017 problemen om vacatures in te vullen, in ziekenhuizen en instellingen voor geestelijke gezondheidszorg zelfs rond de 80%. Worden geen spijkers met koppen geslagen, dan heeft de zorg over enkele jaren een tekort van 100.000 tot 125.000 professionals.

“Dat zou betekenen dat een op tien plekken niet is vervuld. Dat kunnen we ons niet veroorloven”, aldus verantwoordelijk minister Hugo de Jonge. Het kabinet trekt €347 miljoen uit om het tekort terug te dringen, onder andere met extra opleidingen en werk-, en stageplekken. Ook wil het ministerie van Volksgezondheid mensen uit andere sectoren bewegen in de zorg te werken.

Nieuwe start

Turbo-opleidingen kunnen ook hier soelaas bieden. Lunet Zorg, een instelling met zorg voor bijna 3000 cliënten met een verstandelijke beperking in Zuidoost-Brabant, wil zorgelijke situaties vóór zijn. Er wordt over de (Belgische) grens gezocht naar nieuwe medewerkers. Recent is er geworven onder mensen zonder relevante zorgopleiding, die een nieuwe start ambiëren. Dit in combinatie met een stevige, 18 maanden durende mbo-opleiding. De eerste lichting zij-instromers die dit pad volgt, is in het voorjaar van 2018 van start gegaan.

Lunet Zorg werd regelmatig benaderd door mensen die niet beschikken over het juiste diploma, maar wel ervaring in het sociaal domein hebben, vertelt Danielle van Buël, adviseur werving en selectie bij Lunet zorg over het initiatief. “Ze kwamen bijvoorbeeld uit het gevangeniswezen, van de politie of uit het onderwijs. Hun rugzakje is gevuld met werk- en levenservaring. De juiste competenties, maar nog niet de juiste papieren.”De tekorten binnen de instelling zitten volgens Van Buël vooral op ‘Niveau 4’. Daarom worden nu versneld medewerkers opgeleid voor de functie Persoonlijk Begeleider Gehandicaptenzorg. “In die functie ben je de spin in het web in de zorg rondom de cliënt, van directe zorg en dagbesteding tot en met contact met gedragsdeskundigen, artsen en het eigen netwerk van cliënten.”

Meer zelfstudie

Vooralsnog krijgen de studenten een contract van 18 maanden, met meteen een volwaardig salaris, legt Van Buël uit. De jongste student is 24 en de oudste 54. “Onze ervaring is dat veel geïnteresseerden afhaken, omdat het leerling-salaris niet aansluit bij hun vaste lasten. Een beloning conform de cao maakt het haalbaar en aantrekkelijk. Ze gaan elke twee à drie weken naar school. De opleiding bevat meer zelfstudie, maar ook de mogelijkheid om te versnellen.”

In eigen tempo worden de verplichte algemene modules loopbaan, burgerschap, Nederlands, rekenen en Engels afgerond. De opleiding wordt in company gegeven, de docenten komen van de LOI, vertelt Van Buël. Wie het programma met succes doorloopt, heeft in anderhalf jaar een erkend diploma van Persoonlijk Begeleider Gehandicaptenzorg op zak.
 

 

Meer over het vakgebied Onderwijs en Pedagogiek

In het vakgebied Onderwijs en Pedagogiek heb je veel uitdagingen én een grote verantwoordelijkheid. De LOI biedt keuze uit meerdere (volledige) MBO- en HBO-opleidingen, praktijkgerichte cursussen en specialisaties die gevolgd kunnen worden als bijscholing.

Bekijk het aanbod