HBO-bachelor Voeding en diëtetiek

In deze korte startmodule maak je kennis met studeren bij LOI en bereidt hij of zij zich voor op een goede studiestart. De module richt zich op zelfinzicht: je reflecteert op zijn motivatie, leerstijl en studieaanpak.

In deze module leer je basiskennis omtrent gezondheidsvoorlichting en gedragsverandering. Van zorgprofessionals wordt verwacht dat zij aandacht besteden aan preventie: snel en actief ingrijpen bij de eerste signalen van ongezond gedrag of bij voortekenen van een aandoening. Om een goede gezondheid te bereiken en behouden is vaak gedragsverandering nodig. Daarbij leer je meer over voorlichtingsplannen en programma’s op bevolkingsniveau. Meerdere preventie-activiteiten worden uitgebreid behandeld. Aan de hand van casuïstiek leer je wat het belang is van epidemiologisch onderzoek voor het bepalen van algemene leefstijladviezen en hoe de vertaalslag wordt gemaakt van onderzoeksbevindingen naar effectieve preventieve interventies. Daarbij gaat het om bewustwording van (probleem)gedrag als oorzaak van ziekte en draagvlak te creëren voor preventieve interventies met als doel gedragsverandering.

In deze module leer je welke voedingsmiddelen belangrijke bronnen zijn van de verschillende voedingsstoffen. Je leert hoe het lichaam deze voedingsstoffen uit de voeding haalt. Bij het bestuderen van de spijsvertering leer je welke fysiologische, biologische en (bio-) chemische processen in het maag-darmkanaal ervoor zorgen dat voedingsmiddelen worden afgebroken tot voedingsstoffen die op hun beurt weer omgezet worden in zulke kleine eenheden (moleculen) dat ze in het lichaam kunnen worden opgenomen en verder verwerkt in de stofwisseling (metabolisme).

De anatomie houdt zich bezig met het bestuderen van de bouw van het menselijk lichaam. Onder fysiologie verstaan we de wetenschap van de verrichtingen van het menselijk lichaam en de functies van de verschillende onderdelen. In deze module komen de verschillende onderdelen van fysiologie en anatomie aan de orde. Van circulatie tot zenuwstelsel, van zintuigen tot voortplanting.

Deze module zal je inzicht verschaffen in zowel de werking van de individuele systemen zoals het cardiovasculaire systeem, endocrien systeem en spijsverteringsstelsel als in de interactie tussen de verschillende systemen. je gaat gedurende deze module zowel kennis nemen van de basisstructuren en processen van het menselijk lichaam en inzicht krijgen in het functioneren van het lichaam in zijn geheel. Tevens wordt op basis van anatomische kennis en fysiologische processen de link gelegd naar welvaartsziekten zoals obesitas, diabetes type II, hypertensie en hypercholesterolemie. Daarnaast zal dieper ingegaan worden op de aspecten die leiden tot honger en verzadiging en de samenwerking tussen de verschillende orgaansystemen. De theoretische kennis wordt direct naar de praktijk vertaald.

De diëtist zal gedurende zijn of haar werkzaamheden als behandelaar worden geconfronteerd met vragen over het effect van voeding op het menselijk lichaam. Om de werking van voeding op het lichaam te kunnen begrijpen en te kunnen uitleggen aan derden is het van belang een gedegen kennis te hebben van hoe het menselijk lichaam is opgebouwd en welke systemen een rol spelen bij het verwerken van voeding en het omzetten van voeding in energie.

De diëtist kan in verschillende beroepsvelden werkzaam zijn. Je vormt zich hier in deze module een beeld van. In elk werkveld zal de diëtist evidence based te werk moeten gaan en zich verdiepen in (wetenschappelijke) onderzoeken. Ook zal de diëtist in de verschillende werkvelden te maken krijgen met eHealth toepassingen.

Een van de belangrijkste basisvaardigheden binnen de diëtetiek is het evidence based handelen. Je zal in deze module vaardigheden leren om op een effectieve manier betrouwbare informatie uit de literatuur te kunnen selecteren om deze uiteindelijk om te zetten in informatie die bruikbaar is voor de cliënt of voor de opdrachtgever. Een diëtist moet ook in staat zijn om zelf onderzoek uit te voeren. Daarom wordt in deze module ook een eerste aanzet gemaakt tot het opzetten en uitvoeren van eigen onderzoek. Denk daarbij aan kwalitatief of kwantitatief onderzoek. In de beroepspraktijk zal de diëtist van de toekomst in toenemende mate te maken krijgen met eHealth. E-health is het gebruik van nieuwe informatie – en communicatietechnologieën, en met name internettechnologie, om gezondheid en gezondheidszorg te ondersteunen of te verbeteren. E-health kan een bijdrage leveren aan kwalitatief goede en doelmatige zorg en is een innovatie in de zorgverlening. 

Deze module heeft een drieledig doel: je basisvaardigheden leren met betrekking tot evidence based handelen, je de beginselen van het uitvoeren van onderzoek leren en je kennis laten maken met de mogelijkheden van e-health in de diëtistische praktijk. Implementatie van e-health brengt een veranderende rol van de hulverlener met zich mee en stelt eisen aan bijvoorbeeld veiligheid. De kaders van e-health worden verduidelijkt, hierdoor krijg je inzicht in de mogelijkheden, voor- en nadelen van e-health binnen de beroepspraktijk van de diëtist zonder het evidence based handelen uit het oog te verliezen. Ook voor eHealth toepassingen geldt het belang van het hanteren van evidence based methoden

In deze module leer je meer over levensmiddelen die in Nederland verkrijgbaar zijn. Alle gangbare dierlijke en plantaardige producten komen hierbij aan bod. je bekijkt herkomst, productie, eventuele schadelijkheid, soorten en afgeleide producten. Ook de voedingskundige samenstelling en daarvan af te leiden voedingswaarde wordt besproken. De methodes van conserveren, achteruitgang van kwaliteit, mogelijk bederf, ideale bewaarmogelijkheden en -technieken worden in kaart gebracht. Ook wet- en regelgeving voor verschillende levensmiddelen wordt behandeld.

je doet kennis op en krijgt inzicht in de hoeveelheden en energiewaarde van verschillende voedingsmiddelen en er wordt ingegaan op het effect van toevoegen of vervangen van ingrediënten op de voedingswaarde van een product. De voedingswaarde van voedingsmiddelen, maaltijden en dagmenu’s wordt berekend en je kunt tekorten op korte en langere termijn herkennen. je kunt vervangingen of alternatieve voedingsmiddelen bedenken op basis van berekeningen en kan na het analyseren van het huidige voedingspatroon op een verantwoorde manier een klein advies uitbrengen aan diverse groepen

In deze module leer je hoe diëtistisch onderzoek moet worden uitgevoerd en krijg je inzicht in verschillende methodes om de voedingsanamnese af te nemen en uit te voeren. Je leert deze gegevens interpreteren, kent de toepassing in een specifieke cliëntsituatie en zet dit om in een (basis)voedingsadvies.

In het eerste jaar van je studie Voeding & Diëtetiek heb je een basis gelegd van kennis en vaardigheden. je hebt dit gedaan door verschillende modules te volgen die over een specifiek onderdeel gaan. Maar uiteindelijk zal je als diëtist je kennis en vaardigheden tegelijkertijd, dus geïntegreerd, gaan toepassen. In de integrale beroepsopdracht ga je de tot nu toe opgedane kennis en vaardigheden combineren.

Je richt je in deze opdracht op de doelgroep ouderen. Dit is een doelgroep die momenteel volop in de belangstelling staat. Niet alleen vanwege de vergrijzing, maar ook omdat er steeds meer inzicht is in het belang van kwalitatief goede voeding in deze levensfase.

In de opdracht ga je het voedingspatroon van een aantal ouderen in kaart brengen en analyseren. je vergelijkt dit met de nieuwste wetenschappelijke inzichten en stelt adviezen op waarbij je rekening houdt met de anatomische, fysiologische en metabole veranderingen die in deze levensfase plaatsvinden en wat de relatie is tussen deze veranderingen en de voedingsbehoefte

Gedurende het eerste jaar van je studie heb je een basis gelegd voor het werken als professional in de Voeding & Diëtetiek. In verschillende modules heb je bijvoorbeeld aandacht besteed aan communiceren en specifieke diëtistische vaardigheden. Om goed als professional te kunnen functioneren en cliënten te kunnen begeleiden, is het belangrijk om vanuit hun perspectief te kijken. En om je goed in te leven in hun situatie. In deze professionaliseringsopdracht staat deze invalshoek centraal. De opdracht bestaat uit drie onderdelen.

In deel 1 ga je zelf een week lang een natriumbeperkt dieet volgen. Voordat je hiermee start, hou je gedurende 2 verschillende dagen (bv een doordeweekse dag en een weekenddag) je voeding bij in een hiervoor geschikte app of online tool. Daarna start je natriumbeperkte week. je ontwikkelt van tevoren een format waarin je je ervaringen per dag kunt bijhouden. De ervaringen betreffen fysieke ervaringen (denk bv aan fitheid, smaakgevoel), praktische (denk bv aan boodschappen doen, bereidingen) en sociaal-emotionele ervaringen (denk bv aan lastige sociale situaties, missen van favoriete producten). Daarnaast registreer je ook je voedingsinname in de gekozen app/online tool. Na afloop van de week maak je een voedingskundige vergelijking van je voeding vóór en tijdens de dieetweek. Samen met je ervaringsdagboek is dit de basis voor een concreet lijstje van minimaal 5 en maximaal 10 aandachtspunten & tips dat je kunt gebruiken bij de begeleiding van cliënten die (veelal voor de rest van hun leven) een natriumbeperkt dieet moeten volgen.

De module Psychologie en voeding geeft kennis en inzicht in hoe menselijk gedrag tot stand komt en veranderd kan worden. Dit gebeurt vanuit verschillende invalshoeken. Binnen de psychologie zijn er veel deelgebieden. In deze module komen aan bod: de biologische basis van gedrag, leren en geheugen, ontwikkelings- en levenslooppsychologie, sociale psychologie, persoonlijkheid, voedingskeuzes en eetstoornissen. De belangrijkste begrippen, visies en modellen van deze deelgebieden worden in de bijbehorende literatuur vooral uitgelegd vanuit de algemene psychologie. In de opdrachten, oefeningen en bijeenkomsten wordt de lesstof vervolgens toegepast op voedingsgerelateerd gedrag. Inzicht in de psychologische mechanismen achter menselijk gedrag kan helpen om gemaakte voedingskeuzes te begrijpen en om cliënten te helpen deze keuzes te veranderen. 

Gezondheid wordt algemeen gezien als het grootste goed, maar je kan door verschillende barrières belemmerd worden om gezond gedrag te kunnen vertonen. Zelfs als er al sprake is van ziekte kunnen patiënten barrières ervaren voor het naleven van richtlijnen voor gezond gedrag die ertoe kunnen bijdragen dat de ziekte verdwijnt of dat de ziektelast wordt verminderd. Ziekte kan verschillende betekenissen hebben voor een patiënt, variërend van een hinderlijk probleem, bedreiging, zwakte, opluchting, uitdaging, straf tot een zinvolle ervaring. Ernstige of chronische ziekten, zoals kanker of diabetes mellitus gaan altijd gepaard met verliesgevoelens. Dat geldt voor zowel de patiënt als zijn/haar omgeving/naasten. Deze gevoelens kunnen variëren van ontkenning en boosheid tot diep verdriet. De wijze waarop deze emoties door de patiënt worden beleefd en geuit zijn ook afhankelijk van opvoeding, cultuur, religie en levensovertuiging.

Hoe ga je daar als professional mee om? Hoe toon je toch empathie, zonder aan de gevoelens van de patiënt ten onder te gaan, oftewel: hoe blijf je empathisch zonder je professionele afstand te verliezen? Hoe kun je een zo optimaal mogelijk niveau van zelfmanagement van de patiënt en zijn/haar naasten bereiken?

In deze module wordt belicht hoe er rekening kan worden gehouden met al deze factoren bij het geven van voorlichting en het toepassen van primaire, secundaire en tertiaire preventie op individueel en groepsniveau. Het ultieme doel is daarbij altijd om het individu zoveel mogelijk regie te laten nemen door zijn/haar zelfredzaamheid te optimaliseren en daarbij een zo hoog mogelijke kwaliteit van leven te bereiken en behouden. Daarbij wordt ook ingezoomd op de communicatieve processen die hierbij een rol spelen en hoe je als zorgprofessional toch de regie kunt blijven houden bij emoties en weerstanden op individueel en groepsniveau maar daarbij ook de wensen en mogelijkheden rondom het zelfmanagement van de patiënt en zijn/haar naasten respecteert en optimaliseert. Preventie kan op gespannen voet staan met het zelfbeschikkingsrecht van mensen. Daarom is het belangrijk om het zelfmanagement van de doelgroep en het individu te behouden en waar nodig te vergroten. Zelfmanagement kan mensen helpen om de regie over hun eigen gezondheid te behouden of opnieuw te verkrijgen tijdens of na een periode van ziekte.

In de module Pathologie en Diëtetiek ga je aan de slag met het opstellen van dieetadviezen. Je maakt de vertaalslag van de pathologie en biochemische en antropometrische parameters naar de benodigde dieetadviezen. Het vaststellen van een diëtistische diagnose omvat veel meer dan het noteren van de reden van doorverwijzing. Je dient rekening te houden met de sociale achtergrond, de leefomstandigheden en de leefgewoonten. Voor het stellen van een diëtistische diagnose is kennis nodig van anatomie en fysiologie om de pathologie goed te begrijpen. Daarmee kan de diëtist aan de patiënt verduidelijken waarom bepaalde aanpassingen in de voeding noodzakelijk zijn. Bij het geven van het dieetadvies is het ook belangrijk om  om zoveel mogelijk aan de Richtlijnen Goede Voeding te voldoen. In de situaties waarin dat niet mogelijk is moet je goed kunnen onderbouwen waarom er afgeweken wordt van de richtlijnen Goede Voeding en hoe een zo optimaal mogelijke samenstelling van de voeding kan worden nagestreefd. Verder verdiep je je in het aanbod van dieetproducten en de wijze waarop deze kunnen worden toegepast binnen de verschillende diëten. Daarnaast hou je rekening met mogelijke interacties tussen medicijnen en voeding en hoe deze kunnen worden voorkomen en/of verzacht.   

eHealth kan worden gebruikt om de zelfredzaamheid van mensen te vergroten en om de zorg efficiënter te maken. Niet iedereen is even digitaal vaardig, denk bijvoorbeeld aan ouderen en mensen met een lage SES. Om eHealth geaccepteerd te krijgen verdiep je je in deze module in factoren die bevorderend en belemmerend werken voor de acceptatie van eHealth tools en andere technische hulpmiddelen. Nederland wordt diverser: De drie grootste migrantengroepen zijn de Surinaamse, Marokkaanse en Turken. Om deze groepen Nederlanders goede zorg te bieden is het nodig om kennis te hebben van hun religie, cultuur en omgangsvormen. Daarnaast is het ook belangrijk om oog te hebben voor hun ideeën over ziekte, gezondheid, opvoeding van kinderen en het omgaan met ouderen.  De Nederlandse Vereniging van Diëtisten heeft een beroepscode waarin kernwaarden zijn vastgelegd. De beroepscode kan worden gezien als een leidraad voor het ethisch handelen binnen de diëtetiek. Om het morele kompas en het gevoelig denken te ontwikkelen verdiep je je ook in grondbeginselen van de ethiek. Ook bestudeer je in deze module wat de oorzaken zijn van de grotere kwetsbaarheid van etnische minderheden voor hart- en vaatziekten.

In deze module leer je de vaardigheden die nodig zijn om de rol te vervullen van coach. 

In eerste instantie gaat de diëtist ervan uit dat de cliënt het diëtistisch onderzoek vlekkeloos doorloopt en een actieve rol heeft in het verbeteren van zijn of haar gezondheidstoestand bij het uitvoeren van het behandelplan. De diëtist is op deze wijze bezig met het verzamelen en interpreteren van informatie voor het opstellen van een passende behandeling.

Dat is een belangrijke eerste stap, maar een goed dieetadvies kan alleen worden opgevolgd als de cliënt open staat voor de behandeling en het advies graag wil opvolgen. Daarvoor is het belangrijk te weten in welke fase van gedragsverandering je cliënt zich bevindt en wat hij nodig heeft om verder te komen. Om dit goed te begeleiden is het als diëtist belangrijk goede gesprekstechnieken toe te passen. Je bent niet alleen diëtist maar hebt ook de rol van coach.

In het eerste jaar zijn de basistechnieken behandeld. Op basis van de verkregen informatie en de diëtistische diagnose is een doel ontwikkeld. Dit doel is het uitgangspunt van de volgende stap in het proces van gedragsverandering. Immers, om het doel te bereiken is er tevens sprake van een uitgangssituatie. Dit is de situatie waarin de cliënt momenteel verkeert. Hij heeft zijn doel nog niet bereikt. De vraag is, wat houdt hem tegen en wat heeft hij nodig om zijn doel te bereiken en te behouden.

Deze theorie vormt het uitgangspunt van de module en wordt ondersteund door verschillende coaching modellen en beïnvloeding strategieën.

De module Diëtistische diagnose en behandelplan is onderdeel van het tweedejaars themablok Diëtistisch handelen en borduurt voort op de eerstejaars module Diëtistische intake en diagnose.  De diëtistische diagnose is het beroep specifieke oordeel van de diëtist over het gezondheidsprofiel van de patiënt, als basis voor het op te stellen behandelplan. De diëtist stelt de diagnose op basis van analyse en interpretatie van verzamelde gegevens. Deze worden ook in verband gebracht met de medische diagnose en de prognose van de aandoening van de cliënt. In deze module staan reumatische aandoeningen zoals jicht en reumatoïde artritis; longaandoeningen zoals COPD en astma; en mondgezondheid in relatie tot voeding centraal. Om een goede diagnose te stellen en de cliënt goed te informeren en te behandelen is het van belang dat de diëtist in staat is om protocollen te gebruiken en wetenschappelijke informatie te kunnen interpreteren. Na het volgen van deze module is de diëtist in staat een afweging te maken of de uitkomsten van onderzoek aanleiding zijn om de behandelingswijze voor een individuele cliënt of een bepaalde doelgroep aan te passen aan deze nieuwe inzichten. 

In het tweede jaar van je studie Voeding & Diëtetiek heb je je basiskennis van het eerste jaar verder verbreed en verdiept. Je volgde verschillende modules die elk een eigen hoofdthema behandelden. In de integrale beroepsopdracht van jaar 2 ga je de opgedane kennis en vaardigheden geïntegreerd toepassen.

Je gaat in deze opdracht aan de slag met online begeleiding. Je gaat voor een diëtistenpraktijk een voorstel doen voor een online voorlichtings- of preventiecursus voor mensen die (hoog risico op) een ziektebeeld hebben dat is behandeld in de module ‘Pathologie en diëtetiek’. Je mag zelf een specifiek ziektebeeld kiezen uit de volgende groepen: maag-, darm- en leverziekten, nierziekten, kanker, allergieën & intoleranties. Kies hieruit een ziektebeeld dat voldoende specifiek is om een specifiek programma voor te ontwikkelen, maar breed genoeg zodat het voor een voldoende grote groep inzetbaar is.

Het doel van de cursus is om zelfmanagement van de cliënt te bevorderen opdat de ziekte vermindert, stabiliseert dan wel complicaties worden voorkomen of verminderd. Dit is o.a. afhankelijk van het ziektebeeld en de cliëntengroep die worden gekozen. De cursus is ondersteunend aan de individuele begeleiding.

Dit doe je in een aantal stappen:

1. Geef een beknopte beschrijving van het ziektebeeld en de specifieke doelgroep van de online cursus (NB het volstaat dus niet om bv ‘alle mensen met PDS’ als doelgroep te hebben, dit moet een specifieker afgebakende doelgroep zijn waar een passende, ‘op maat’ gemaakte cursus te ontwikkelen is) en beargumenteer waarom deze doelgroep met dit ziektebeeld geschikt is voor een online cursus (NB refereer hierbij naar 2 wetenschappelijke onderzoekspapers). Beschrijf ook wat cliënten met deze cursus kunnen bereiken mbt hun ziekteverloop en eventuele complicaties.
2. Benoem en leg uit wat het concrete doel van de cursus is: welke kennis-, houdings- en/of gedragscomponenten wil je veranderen, waarom en hoe? (NB refereer hierbij naar de modules Psychologie en voeding en Voorlichting en preventie en naar 2 wetenschappelijke onderzoekspapers).
3. Benoem en leg uit in welke fase van het diëtistisch behandelproces de cursus het best past (NB refereer hierbij naar de module Diëtistische diagnose en behandelplan).
4. Selecteer minimaal 3 concrete (bestaande) online zelfmanagement tools die je wilt opnemen in de cursus. Een voorbeeld van een tool is een BMI calculator, die overigens voor deze opdracht te simpel en te algemeen is. Beargumenteer waarom je deze tools wilt inzetten en benoem daarbij ook de instantie/website waar deze tool vandaan komt.
5. Beschrijf op welke manier je deze cursus kunt integreren in je individuele coaching van de cliënt. (NB refereer hierbij naar de module Coaching en gedragsbeïnvloeding).
6. Beschrijf beknopt de opzet van de cursus en beschrijf daarbij in elk geval aan de volgende aspecten: totale duur; aantal, volgorde en frequentie van de programma-onderdelen (het moeten er minimaal 4 en maximaal 8 zijn); manieren waarop (inter)actie plaatsvindt; manier en moment waarop evaluatie plaatsvindt.
7. Beschrijf en onderbouw met welke ethische aspecten rekening moet worden gehouden bij het opzetten en uitvoeren van deze cursus en hoe dat kan. (NB refereer hierbij naar de module E-health, diversiteit en ethiek).

Voeding is een veelbesproken onderwerp. Elke dag verschijnen er weer nieuwe diëten en ideeën over voeding op het internet. Cliënten komen regelmatig met vragen bij de diëtist over het nut van bepaalde diëten ter verbetering van hun specifieke gezondheid. In hoeverre kun jij op dat moment naar de cliënt luisteren en meegaan in bepaalde ideeën? Denk na over je visie op bijvoorbeeld maaltijdvervangers, het ketogeen dieet of het microbioomdieet. Momenteel is ‘Keer diabetes om’ een populaire manier van “diëten voor diabeten”. En wat is jouw standpunt ten aanzien van intermittent fasting of een veganistische levensstijl?

In deze professionaliseringsopdracht word jij als aankomend diëtist uitgedaagd om kritisch én genuanceerd te denken over populaire diëten die je vaak tegenkomt op social media en het internet, zodat je goed leert meepraten over deze onderwerpen en meedenken wanneer cliënten een dergelijk dieet wensen te volgen.

In deze module worden de eigenschappen van de micro-organismen waarmee voedingsmiddelen besmet kunnen zijn, behandeld. De factoren die de vermeerdering van deze micro organismen beïnvloeden, komen uitgebreid aan de orde. Hierna volgt een overzicht van de micro organismen die een voedselinfectie of een voedselvergiftiging kunnen veroorzaken.

Centraal in de module staat de preventie van een voedselinfectie of een voedselvergiftiging in kleine (zorg)instellingen die de voeding voor grote groepen mensen, omdat er tegenwoordig veel meer zorg verleend wordt buiten de instelling. De student Voeding en Diëtetiek dient instellingen, zorgverleners en mantelzorgers te kunnen instrueren hoe ze voedselinfecties en –vergiftigingen bij een zorgvrager kunnen voorkomen. Daarom worden zowel de algemene principes, als de dagelijks te nemen voorzorgsmaatregelen voor de consument als voor instellingen volgens de HACCP besproken. Daarnaast wordt ook aandacht besteed aan de voedselveiligheidscontrole op basis van de HACCP rond de spijslijn.

Bedrijven die voedsel produceren, verwerken of verhandelen zijn verplicht de voedselveiligheid te garanderen, dit kan met een HACCP-systeem. De student moet weten hoe deze tool toegepast kan worden in een specifieke situatie. Als onderdeel van een HACCP-systeem is het belangrijk te weten welke normen en criteria een rol spelen bij de definiëring van kwaliteit en veiligheid van bepaalde producten en diensten.

Met een goed uitgevoerd HACCP-systeem kan een sluitend allergenen declaratie opgebouwd worden. Sinds december 2014 moeten alle aanbieders van voedingsmiddelen de allergeneninformatie geven over hun producten. Op 13 december 2016 is nog een ander deel van de wet van kracht gegaan: de verplichting tot voedingswaardedeclaratie.

Receptenleer is de leer die zich bezighoudt met de principes van de voedselbereiding, de instructie betreffende de voedselbereiding en de vraag waarom bepaalde technieken worden toegepast en ingrediënten in een bepaalde verhouding worden gebruikt. De theoretische kennis over levensmiddelenleer die in het eerste jaar is opgedaan wordt in de praktijk toegepast, doordat de student levensmiddelen dient te herkennen en beoordelen of deze aan wettelijke eisen voldoen, qua etikettering en bewaarwijze.

Voedselvoorkeur en voedselkeuze hangen sterk samen met hoe de mens voedsel met zijn zintuigen waarneemt en deze waardeert. Bij de sensorische waarneming gaat het om de visuele waarneming, tast, smaak, geur, textuur, maar ook de waarneming van pijn en van geluid. Binnen deze module richt de student zich op de betekenis van sensorische signalen voor de voedselkeuze en wordt er kort stilgestaan bij de regulatie van voedselinneming (eetgedrag). Sensoriek en sensorisch onderzoek spelen een grote rol bij het formuleren van consumentenwensen en bij het vaststellen van producteigenschappen.

Welke sensorische wensen stelt de consument aan een product en hoe vertaalt een diëtist deze wensen naar een aangepast recept? Studenten leren recepten aan te passen/ kooktips te geven om bepaalde voedingsproducten bijvoorbeeld zachter of juist dikker te maken, waardoor het aan de sensorische/ dieetwensen van de cliënt voldoet.

Deze professionaliseringsopdracht bestaat uit een mondeling assessment en een bijbehorende opdracht. In het mondelinge assessment ga je aan de slag met praktijksituaties van fictieve patiënten om deze te analyseren en een plan van aanpak te ontwikkelen en dit in te zetten voor de patiënt, met gebruikmaking van de juiste gespreks- en motivatietechnieken.

In deze korte startmodule maak je kennis met studeren bij LOI en bereidt hij of zij zich voor op een goede studiestart. De module richt zich op zelfinzicht: je reflecteert op zijn motivatie, leerstijl en studieaanpak.

In deze module leer je basiskennis omtrent gezondheidsvoorlichting en gedragsverandering. Van zorgprofessionals wordt verwacht dat zij aandacht besteden aan preventie: snel en actief ingrijpen bij de eerste signalen van ongezond gedrag of bij voortekenen van een aandoening. Om een goede gezondheid te bereiken en behouden is vaak gedragsverandering nodig. Daarbij leer je meer over voorlichtingsplannen en programma’s op bevolkingsniveau. Meerdere preventie-activiteiten worden uitgebreid behandeld. Aan de hand van casuïstiek leer je wat het belang is van epidemiologisch onderzoek voor het bepalen van algemene leefstijladviezen en hoe de vertaalslag wordt gemaakt van onderzoeksbevindingen naar effectieve preventieve interventies. Daarbij gaat het om bewustwording van (probleem)gedrag als oorzaak van ziekte en draagvlak te creëren voor preventieve interventies met als doel gedragsverandering.

In deze module leer je welke voedingsmiddelen belangrijke bronnen zijn van de verschillende voedingsstoffen. Je leert hoe het lichaam deze voedingsstoffen uit de voeding haalt. Bij het bestuderen van de spijsvertering leer je welke fysiologische, biologische en (bio-) chemische processen in het maag-darmkanaal ervoor zorgen dat voedingsmiddelen worden afgebroken tot voedingsstoffen die op hun beurt weer omgezet worden in zulke kleine eenheden (moleculen) dat ze in het lichaam kunnen worden opgenomen en verder verwerkt in de stofwisseling (metabolisme).

De anatomie houdt zich bezig met het bestuderen van de bouw van het menselijk lichaam. Onder fysiologie verstaan we de wetenschap van de verrichtingen van het menselijk lichaam en de functies van de verschillende onderdelen. In deze module komen de verschillende onderdelen van fysiologie en anatomie aan de orde. Van circulatie tot zenuwstelsel, van zintuigen tot voortplanting.

Deze module zal je inzicht verschaffen in zowel de werking van de individuele systemen zoals het cardiovasculaire systeem, endocrien systeem en spijsverteringsstelsel als in de interactie tussen de verschillende systemen. je gaat gedurende deze module zowel kennis nemen van de basisstructuren en processen van het menselijk lichaam en inzicht krijgen in het functioneren van het lichaam in zijn geheel. Tevens wordt op basis van anatomische kennis en fysiologische processen de link gelegd naar welvaartsziekten zoals obesitas, diabetes type II, hypertensie en hypercholesterolemie. Daarnaast zal dieper ingegaan worden op de aspecten die leiden tot honger en verzadiging en de samenwerking tussen de verschillende orgaansystemen. De theoretische kennis wordt direct naar de praktijk vertaald.

De diëtist zal gedurende zijn of haar werkzaamheden als behandelaar worden geconfronteerd met vragen over het effect van voeding op het menselijk lichaam. Om de werking van voeding op het lichaam te kunnen begrijpen en te kunnen uitleggen aan derden is het van belang een gedegen kennis te hebben van hoe het menselijk lichaam is opgebouwd en welke systemen een rol spelen bij het verwerken van voeding en het omzetten van voeding in energie.

De diëtist kan in verschillende beroepsvelden werkzaam zijn. Je vormt zich hier in deze module een beeld van. In elk werkveld zal de diëtist evidence based te werk moeten gaan en zich verdiepen in (wetenschappelijke) onderzoeken. Ook zal de diëtist in de verschillende werkvelden te maken krijgen met eHealth toepassingen.

Een van de belangrijkste basisvaardigheden binnen de diëtetiek is het evidence based handelen. Je zal in deze module vaardigheden leren om op een effectieve manier betrouwbare informatie uit de literatuur te kunnen selecteren om deze uiteindelijk om te zetten in informatie die bruikbaar is voor de cliënt of voor de opdrachtgever. Een diëtist moet ook in staat zijn om zelf onderzoek uit te voeren. Daarom wordt in deze module ook een eerste aanzet gemaakt tot het opzetten en uitvoeren van eigen onderzoek. Denk daarbij aan kwalitatief of kwantitatief onderzoek. In de beroepspraktijk zal de diëtist van de toekomst in toenemende mate te maken krijgen met eHealth. E-health is het gebruik van nieuwe informatie – en communicatietechnologieën, en met name internettechnologie, om gezondheid en gezondheidszorg te ondersteunen of te verbeteren. E-health kan een bijdrage leveren aan kwalitatief goede en doelmatige zorg en is een innovatie in de zorgverlening. 

Deze module heeft een drieledig doel: je basisvaardigheden leren met betrekking tot evidence based handelen, je de beginselen van het uitvoeren van onderzoek leren en je kennis laten maken met de mogelijkheden van e-health in de diëtistische praktijk. Implementatie van e-health brengt een veranderende rol van de hulverlener met zich mee en stelt eisen aan bijvoorbeeld veiligheid. De kaders van e-health worden verduidelijkt, hierdoor krijg je inzicht in de mogelijkheden, voor- en nadelen van e-health binnen de beroepspraktijk van de diëtist zonder het evidence based handelen uit het oog te verliezen. Ook voor eHealth toepassingen geldt het belang van het hanteren van evidence based methoden

In deze module leer je meer over levensmiddelen die in Nederland verkrijgbaar zijn. Alle gangbare dierlijke en plantaardige producten komen hierbij aan bod. je bekijkt herkomst, productie, eventuele schadelijkheid, soorten en afgeleide producten. Ook de voedingskundige samenstelling en daarvan af te leiden voedingswaarde wordt besproken. De methodes van conserveren, achteruitgang van kwaliteit, mogelijk bederf, ideale bewaarmogelijkheden en -technieken worden in kaart gebracht. Ook wet- en regelgeving voor verschillende levensmiddelen wordt behandeld.

je doet kennis op en krijgt inzicht in de hoeveelheden en energiewaarde van verschillende voedingsmiddelen en er wordt ingegaan op het effect van toevoegen of vervangen van ingrediënten op de voedingswaarde van een product. De voedingswaarde van voedingsmiddelen, maaltijden en dagmenu’s wordt berekend en je kunt tekorten op korte en langere termijn herkennen. je kunt vervangingen of alternatieve voedingsmiddelen bedenken op basis van berekeningen en kan na het analyseren van het huidige voedingspatroon op een verantwoorde manier een klein advies uitbrengen aan diverse groepen

In deze module leer je hoe diëtistisch onderzoek moet worden uitgevoerd en krijg je inzicht in verschillende methodes om de voedingsanamnese af te nemen en uit te voeren. Je leert deze gegevens interpreteren, kent de toepassing in een specifieke cliëntsituatie en zet dit om in een (basis)voedingsadvies.

In het eerste jaar van je studie Voeding & Diëtetiek heb je een basis gelegd van kennis en vaardigheden. je hebt dit gedaan door verschillende modules te volgen die over een specifiek onderdeel gaan. Maar uiteindelijk zal je als diëtist je kennis en vaardigheden tegelijkertijd, dus geïntegreerd, gaan toepassen. In de integrale beroepsopdracht ga je de tot nu toe opgedane kennis en vaardigheden combineren.

Je richt je in deze opdracht op de doelgroep ouderen. Dit is een doelgroep die momenteel volop in de belangstelling staat. Niet alleen vanwege de vergrijzing, maar ook omdat er steeds meer inzicht is in het belang van kwalitatief goede voeding in deze levensfase.

In de opdracht ga je het voedingspatroon van een aantal ouderen in kaart brengen en analyseren. je vergelijkt dit met de nieuwste wetenschappelijke inzichten en stelt adviezen op waarbij je rekening houdt met de anatomische, fysiologische en metabole veranderingen die in deze levensfase plaatsvinden en wat de relatie is tussen deze veranderingen en de voedingsbehoefte

Gedurende het eerste jaar van je studie heb je een basis gelegd voor het werken als professional in de Voeding & Diëtetiek. In verschillende modules heb je bijvoorbeeld aandacht besteed aan communiceren en specifieke diëtistische vaardigheden. Om goed als professional te kunnen functioneren en cliënten te kunnen begeleiden, is het belangrijk om vanuit hun perspectief te kijken. En om je goed in te leven in hun situatie. In deze professionaliseringsopdracht staat deze invalshoek centraal. De opdracht bestaat uit drie onderdelen.

In deel 1 ga je zelf een week lang een natriumbeperkt dieet volgen. Voordat je hiermee start, hou je gedurende 2 verschillende dagen (bv een doordeweekse dag en een weekenddag) je voeding bij in een hiervoor geschikte app of online tool. Daarna start je natriumbeperkte week. je ontwikkelt van tevoren een format waarin je je ervaringen per dag kunt bijhouden. De ervaringen betreffen fysieke ervaringen (denk bv aan fitheid, smaakgevoel), praktische (denk bv aan boodschappen doen, bereidingen) en sociaal-emotionele ervaringen (denk bv aan lastige sociale situaties, missen van favoriete producten). Daarnaast registreer je ook je voedingsinname in de gekozen app/online tool. Na afloop van de week maak je een voedingskundige vergelijking van je voeding vóór en tijdens de dieetweek. Samen met je ervaringsdagboek is dit de basis voor een concreet lijstje van minimaal 5 en maximaal 10 aandachtspunten & tips dat je kunt gebruiken bij de begeleiding van cliënten die (veelal voor de rest van hun leven) een natriumbeperkt dieet moeten volgen.

De module Psychologie en voeding geeft kennis en inzicht in hoe menselijk gedrag tot stand komt en veranderd kan worden. Dit gebeurt vanuit verschillende invalshoeken. Binnen de psychologie zijn er veel deelgebieden. In deze module komen aan bod: de biologische basis van gedrag, leren en geheugen, ontwikkelings- en levenslooppsychologie, sociale psychologie, persoonlijkheid, voedingskeuzes en eetstoornissen. De belangrijkste begrippen, visies en modellen van deze deelgebieden worden in de bijbehorende literatuur vooral uitgelegd vanuit de algemene psychologie. In de opdrachten, oefeningen en bijeenkomsten wordt de lesstof vervolgens toegepast op voedingsgerelateerd gedrag. Inzicht in de psychologische mechanismen achter menselijk gedrag kan helpen om gemaakte voedingskeuzes te begrijpen en om cliënten te helpen deze keuzes te veranderen. 

Gezondheid wordt algemeen gezien als het grootste goed, maar je kan door verschillende barrières belemmerd worden om gezond gedrag te kunnen vertonen. Zelfs als er al sprake is van ziekte kunnen patiënten barrières ervaren voor het naleven van richtlijnen voor gezond gedrag die ertoe kunnen bijdragen dat de ziekte verdwijnt of dat de ziektelast wordt verminderd. Ziekte kan verschillende betekenissen hebben voor een patiënt, variërend van een hinderlijk probleem, bedreiging, zwakte, opluchting, uitdaging, straf tot een zinvolle ervaring. Ernstige of chronische ziekten, zoals kanker of diabetes mellitus gaan altijd gepaard met verliesgevoelens. Dat geldt voor zowel de patiënt als zijn/haar omgeving/naasten. Deze gevoelens kunnen variëren van ontkenning en boosheid tot diep verdriet. De wijze waarop deze emoties door de patiënt worden beleefd en geuit zijn ook afhankelijk van opvoeding, cultuur, religie en levensovertuiging.

Hoe ga je daar als professional mee om? Hoe toon je toch empathie, zonder aan de gevoelens van de patiënt ten onder te gaan, oftewel: hoe blijf je empathisch zonder je professionele afstand te verliezen? Hoe kun je een zo optimaal mogelijk niveau van zelfmanagement van de patiënt en zijn/haar naasten bereiken?

In deze module wordt belicht hoe er rekening kan worden gehouden met al deze factoren bij het geven van voorlichting en het toepassen van primaire, secundaire en tertiaire preventie op individueel en groepsniveau. Het ultieme doel is daarbij altijd om het individu zoveel mogelijk regie te laten nemen door zijn/haar zelfredzaamheid te optimaliseren en daarbij een zo hoog mogelijke kwaliteit van leven te bereiken en behouden. Daarbij wordt ook ingezoomd op de communicatieve processen die hierbij een rol spelen en hoe je als zorgprofessional toch de regie kunt blijven houden bij emoties en weerstanden op individueel en groepsniveau maar daarbij ook de wensen en mogelijkheden rondom het zelfmanagement van de patiënt en zijn/haar naasten respecteert en optimaliseert. Preventie kan op gespannen voet staan met het zelfbeschikkingsrecht van mensen. Daarom is het belangrijk om het zelfmanagement van de doelgroep en het individu te behouden en waar nodig te vergroten. Zelfmanagement kan mensen helpen om de regie over hun eigen gezondheid te behouden of opnieuw te verkrijgen tijdens of na een periode van ziekte.

In de module Pathologie en Diëtetiek ga je aan de slag met het opstellen van dieetadviezen. Je maakt de vertaalslag van de pathologie en biochemische en antropometrische parameters naar de benodigde dieetadviezen. Het vaststellen van een diëtistische diagnose omvat veel meer dan het noteren van de reden van doorverwijzing. Je dient rekening te houden met de sociale achtergrond, de leefomstandigheden en de leefgewoonten. Voor het stellen van een diëtistische diagnose is kennis nodig van anatomie en fysiologie om de pathologie goed te begrijpen. Daarmee kan de diëtist aan de patiënt verduidelijken waarom bepaalde aanpassingen in de voeding noodzakelijk zijn. Bij het geven van het dieetadvies is het ook belangrijk om  om zoveel mogelijk aan de Richtlijnen Goede Voeding te voldoen. In de situaties waarin dat niet mogelijk is moet je goed kunnen onderbouwen waarom er afgeweken wordt van de richtlijnen Goede Voeding en hoe een zo optimaal mogelijke samenstelling van de voeding kan worden nagestreefd. Verder verdiep je je in het aanbod van dieetproducten en de wijze waarop deze kunnen worden toegepast binnen de verschillende diëten. Daarnaast hou je rekening met mogelijke interacties tussen medicijnen en voeding en hoe deze kunnen worden voorkomen en/of verzacht.   

eHealth kan worden gebruikt om de zelfredzaamheid van mensen te vergroten en om de zorg efficiënter te maken. Niet iedereen is even digitaal vaardig, denk bijvoorbeeld aan ouderen en mensen met een lage SES. Om eHealth geaccepteerd te krijgen verdiep je je in deze module in factoren die bevorderend en belemmerend werken voor de acceptatie van eHealth tools en andere technische hulpmiddelen. Nederland wordt diverser: De drie grootste migrantengroepen zijn de Surinaamse, Marokkaanse en Turken. Om deze groepen Nederlanders goede zorg te bieden is het nodig om kennis te hebben van hun religie, cultuur en omgangsvormen. Daarnaast is het ook belangrijk om oog te hebben voor hun ideeën over ziekte, gezondheid, opvoeding van kinderen en het omgaan met ouderen.  De Nederlandse Vereniging van Diëtisten heeft een beroepscode waarin kernwaarden zijn vastgelegd. De beroepscode kan worden gezien als een leidraad voor het ethisch handelen binnen de diëtetiek. Om het morele kompas en het gevoelig denken te ontwikkelen verdiep je je ook in grondbeginselen van de ethiek. Ook bestudeer je in deze module wat de oorzaken zijn van de grotere kwetsbaarheid van etnische minderheden voor hart- en vaatziekten.

In deze module leer je de vaardigheden die nodig zijn om de rol te vervullen van coach. 

In eerste instantie gaat de diëtist ervan uit dat de cliënt het diëtistisch onderzoek vlekkeloos doorloopt en een actieve rol heeft in het verbeteren van zijn of haar gezondheidstoestand bij het uitvoeren van het behandelplan. De diëtist is op deze wijze bezig met het verzamelen en interpreteren van informatie voor het opstellen van een passende behandeling.

Dat is een belangrijke eerste stap, maar een goed dieetadvies kan alleen worden opgevolgd als de cliënt open staat voor de behandeling en het advies graag wil opvolgen. Daarvoor is het belangrijk te weten in welke fase van gedragsverandering je cliënt zich bevindt en wat hij nodig heeft om verder te komen. Om dit goed te begeleiden is het als diëtist belangrijk goede gesprekstechnieken toe te passen. Je bent niet alleen diëtist maar hebt ook de rol van coach.

In het eerste jaar zijn de basistechnieken behandeld. Op basis van de verkregen informatie en de diëtistische diagnose is een doel ontwikkeld. Dit doel is het uitgangspunt van de volgende stap in het proces van gedragsverandering. Immers, om het doel te bereiken is er tevens sprake van een uitgangssituatie. Dit is de situatie waarin de cliënt momenteel verkeert. Hij heeft zijn doel nog niet bereikt. De vraag is, wat houdt hem tegen en wat heeft hij nodig om zijn doel te bereiken en te behouden.

Deze theorie vormt het uitgangspunt van de module en wordt ondersteund door verschillende coaching modellen en beïnvloeding strategieën.

De module Diëtistische diagnose en behandelplan is onderdeel van het tweedejaars themablok Diëtistisch handelen en borduurt voort op de eerstejaars module Diëtistische intake en diagnose.  De diëtistische diagnose is het beroep specifieke oordeel van de diëtist over het gezondheidsprofiel van de patiënt, als basis voor het op te stellen behandelplan. De diëtist stelt de diagnose op basis van analyse en interpretatie van verzamelde gegevens. Deze worden ook in verband gebracht met de medische diagnose en de prognose van de aandoening van de cliënt. In deze module staan reumatische aandoeningen zoals jicht en reumatoïde artritis; longaandoeningen zoals COPD en astma; en mondgezondheid in relatie tot voeding centraal. Om een goede diagnose te stellen en de cliënt goed te informeren en te behandelen is het van belang dat de diëtist in staat is om protocollen te gebruiken en wetenschappelijke informatie te kunnen interpreteren. Na het volgen van deze module is de diëtist in staat een afweging te maken of de uitkomsten van onderzoek aanleiding zijn om de behandelingswijze voor een individuele cliënt of een bepaalde doelgroep aan te passen aan deze nieuwe inzichten. 

In het tweede jaar van je studie Voeding & Diëtetiek heb je je basiskennis van het eerste jaar verder verbreed en verdiept. Je volgde verschillende modules die elk een eigen hoofdthema behandelden. In de integrale beroepsopdracht van jaar 2 ga je de opgedane kennis en vaardigheden geïntegreerd toepassen.

Je gaat in deze opdracht aan de slag met online begeleiding. Je gaat voor een diëtistenpraktijk een voorstel doen voor een online voorlichtings- of preventiecursus voor mensen die (hoog risico op) een ziektebeeld hebben dat is behandeld in de module ‘Pathologie en diëtetiek’. Je mag zelf een specifiek ziektebeeld kiezen uit de volgende groepen: maag-, darm- en leverziekten, nierziekten, kanker, allergieën & intoleranties. Kies hieruit een ziektebeeld dat voldoende specifiek is om een specifiek programma voor te ontwikkelen, maar breed genoeg zodat het voor een voldoende grote groep inzetbaar is.

Het doel van de cursus is om zelfmanagement van de cliënt te bevorderen opdat de ziekte vermindert, stabiliseert dan wel complicaties worden voorkomen of verminderd. Dit is o.a. afhankelijk van het ziektebeeld en de cliëntengroep die worden gekozen. De cursus is ondersteunend aan de individuele begeleiding.

Dit doe je in een aantal stappen:

1. Geef een beknopte beschrijving van het ziektebeeld en de specifieke doelgroep van de online cursus (NB het volstaat dus niet om bv ‘alle mensen met PDS’ als doelgroep te hebben, dit moet een specifieker afgebakende doelgroep zijn waar een passende, ‘op maat’ gemaakte cursus te ontwikkelen is) en beargumenteer waarom deze doelgroep met dit ziektebeeld geschikt is voor een online cursus (NB refereer hierbij naar 2 wetenschappelijke onderzoekspapers). Beschrijf ook wat cliënten met deze cursus kunnen bereiken mbt hun ziekteverloop en eventuele complicaties.
2. Benoem en leg uit wat het concrete doel van de cursus is: welke kennis-, houdings- en/of gedragscomponenten wil je veranderen, waarom en hoe? (NB refereer hierbij naar de modules Psychologie en voeding en Voorlichting en preventie en naar 2 wetenschappelijke onderzoekspapers).
3. Benoem en leg uit in welke fase van het diëtistisch behandelproces de cursus het best past (NB refereer hierbij naar de module Diëtistische diagnose en behandelplan).
4. Selecteer minimaal 3 concrete (bestaande) online zelfmanagement tools die je wilt opnemen in de cursus. Een voorbeeld van een tool is een BMI calculator, die overigens voor deze opdracht te simpel en te algemeen is. Beargumenteer waarom je deze tools wilt inzetten en benoem daarbij ook de instantie/website waar deze tool vandaan komt.
5. Beschrijf op welke manier je deze cursus kunt integreren in je individuele coaching van de cliënt. (NB refereer hierbij naar de module Coaching en gedragsbeïnvloeding).
6. Beschrijf beknopt de opzet van de cursus en beschrijf daarbij in elk geval aan de volgende aspecten: totale duur; aantal, volgorde en frequentie van de programma-onderdelen (het moeten er minimaal 4 en maximaal 8 zijn); manieren waarop (inter)actie plaatsvindt; manier en moment waarop evaluatie plaatsvindt.
7. Beschrijf en onderbouw met welke ethische aspecten rekening moet worden gehouden bij het opzetten en uitvoeren van deze cursus en hoe dat kan. (NB refereer hierbij naar de module E-health, diversiteit en ethiek).

Voeding is een veelbesproken onderwerp. Elke dag verschijnen er weer nieuwe diëten en ideeën over voeding op het internet. Cliënten komen regelmatig met vragen bij de diëtist over het nut van bepaalde diëten ter verbetering van hun specifieke gezondheid. In hoeverre kun jij op dat moment naar de cliënt luisteren en meegaan in bepaalde ideeën? Denk na over je visie op bijvoorbeeld maaltijdvervangers, het ketogeen dieet of het microbioomdieet. Momenteel is ‘Keer diabetes om’ een populaire manier van “diëten voor diabeten”. En wat is jouw standpunt ten aanzien van intermittent fasting of een veganistische levensstijl?

In deze professionaliseringsopdracht word jij als aankomend diëtist uitgedaagd om kritisch én genuanceerd te denken over populaire diëten die je vaak tegenkomt op social media en het internet, zodat je goed leert meepraten over deze onderwerpen en meedenken wanneer cliënten een dergelijk dieet wensen te volgen.

In deze module worden de eigenschappen van de micro-organismen waarmee voedingsmiddelen besmet kunnen zijn, behandeld. De factoren die de vermeerdering van deze micro organismen beïnvloeden, komen uitgebreid aan de orde. Hierna volgt een overzicht van de micro organismen die een voedselinfectie of een voedselvergiftiging kunnen veroorzaken.

Centraal in de module staat de preventie van een voedselinfectie of een voedselvergiftiging in kleine (zorg)instellingen die de voeding voor grote groepen mensen, omdat er tegenwoordig veel meer zorg verleend wordt buiten de instelling. De student Voeding en Diëtetiek dient instellingen, zorgverleners en mantelzorgers te kunnen instrueren hoe ze voedselinfecties en –vergiftigingen bij een zorgvrager kunnen voorkomen. Daarom worden zowel de algemene principes, als de dagelijks te nemen voorzorgsmaatregelen voor de consument als voor instellingen volgens de HACCP besproken. Daarnaast wordt ook aandacht besteed aan de voedselveiligheidscontrole op basis van de HACCP rond de spijslijn.

Bedrijven die voedsel produceren, verwerken of verhandelen zijn verplicht de voedselveiligheid te garanderen, dit kan met een HACCP-systeem. De student moet weten hoe deze tool toegepast kan worden in een specifieke situatie. Als onderdeel van een HACCP-systeem is het belangrijk te weten welke normen en criteria een rol spelen bij de definiëring van kwaliteit en veiligheid van bepaalde producten en diensten.

Met een goed uitgevoerd HACCP-systeem kan een sluitend allergenen declaratie opgebouwd worden. Sinds december 2014 moeten alle aanbieders van voedingsmiddelen de allergeneninformatie geven over hun producten. Op 13 december 2016 is nog een ander deel van de wet van kracht gegaan: de verplichting tot voedingswaardedeclaratie.

Receptenleer is de leer die zich bezighoudt met de principes van de voedselbereiding, de instructie betreffende de voedselbereiding en de vraag waarom bepaalde technieken worden toegepast en ingrediënten in een bepaalde verhouding worden gebruikt. De theoretische kennis over levensmiddelenleer die in het eerste jaar is opgedaan wordt in de praktijk toegepast, doordat de student levensmiddelen dient te herkennen en beoordelen of deze aan wettelijke eisen voldoen, qua etikettering en bewaarwijze.

Voedselvoorkeur en voedselkeuze hangen sterk samen met hoe de mens voedsel met zijn zintuigen waarneemt en deze waardeert. Bij de sensorische waarneming gaat het om de visuele waarneming, tast, smaak, geur, textuur, maar ook de waarneming van pijn en van geluid. Binnen deze module richt de student zich op de betekenis van sensorische signalen voor de voedselkeuze en wordt er kort stilgestaan bij de regulatie van voedselinneming (eetgedrag). Sensoriek en sensorisch onderzoek spelen een grote rol bij het formuleren van consumentenwensen en bij het vaststellen van producteigenschappen.

Welke sensorische wensen stelt de consument aan een product en hoe vertaalt een diëtist deze wensen naar een aangepast recept? Studenten leren recepten aan te passen/ kooktips te geven om bepaalde voedingsproducten bijvoorbeeld zachter of juist dikker te maken, waardoor het aan de sensorische/ dieetwensen van de cliënt voldoet.

Deze professionaliseringsopdracht bestaat uit een mondeling assessment en een bijbehorende opdracht. In het mondelinge assessment ga je aan de slag met praktijksituaties van fictieve patiënten om deze te analyseren en een plan van aanpak te ontwikkelen en dit in te zetten voor de patiënt, met gebruikmaking van de juiste gespreks- en motivatietechnieken.