Associate degree Kinderopvang

In deze korte startmodule maak je kennis met studeren bij LOI en bereidt hij of zij zich voor op een goede studiestart. De module richt zich op zelfinzicht: je reflecteert op zijn motivatie, leerstijl en studieaanpak.

In de module gespreksvoering met kinderen en opvoeders staat zoals de naam al aangeeft, de gespreksvoering centraal. De module heeft als doel inzicht te krijgen in de communicatieve wereld van een kind en die vaardigheden te leren die nodig zijn om daadwerkelijk met een kind in contact te komen en te blijven. De toekomstige professional zal binnen zijn latere beroepsuitoefening veel profijt hebben van de vaardigheden waar hij in deze module mee aan de slag gaat

Kinderen spelen. Waarom? Gewoon, omdat het leuk is. En jongeren en volwassenen dan? Spelen zij nog? Of ‘hoort’ dat dan niet meer? Gelukkig krijgen spel en het belang van spelen steeds meer aandacht. Ook jongeren en volwassenen spelen. Vraag maar eens wie er nog nooit een spelletje op zijn telefoon heeft gespeeld, een kaartspelletje hebt gedaan of meedeed met een quiz op tv. De historicus Johan Huizinga schreef in zijn klassieker ‘Homo ludens’, over het belang van het spe(e)lelement in cultuur en samenleving. Volgens hem moet je het belang van spel niet onderschatten; onze hele cultuur bestaat in feite uit spel, komt zelfs vóórt uit spel. Spel is dus belangrijk. Niet alleen voor de ontwikkeling van de menselijke samenleving, maar ook voor de ontwikkeling van de individuele mens. Of het nu gaat om kinderen of om jongeren en volwassenen. In deze module besteden we aandacht aan hoe spelen bijdraagt aan alle ontwikkelingsdomeinen van kinderen en jongeren, hoe je als professional kunt bijdragen aan het spel en de spelontwikkeling en hoe elementen uit games gebruikt worden in het echte leven (gamification).

In deze module maak je kennis met pedagogiek als wetenschap van opvoeding en ontwikkeling van kinderen en jongeren (0–18 jaar). je leert de taal, theorieën en methoden van pedagogen gebruiken en kijkt naar opvoeding in gezin, samenleving en stad. Daarbij komen zowel alledaagse opvoedingsvragen als complexe problemen aan bod, net als de rol van samenwerking en de relatie met andere sociale wetenschappen.

Deze module gaat over de ontwikkeling van het kind tot 12 jaar vanaf de conceptie en behandelt kennis uit zowel de ontwikkelingspsychologie als de pedagogiek. De student leert belangrijke theorieën die helpen om de ontwikkeling van kinderen te beschrijven, te verklaren en te voorspellen. Denk aan de theorieën van Erik Erikson, Piaget en Freud. Ook biologische factoren in de ontwikkeling worden behandeld.

Na afronding van deze module heeft de student een gedegen basiskennis over de ontwikkeling van (gezonde) kinderen in volgende verschillende leeftijdsfasen:

• Van bevruchting tot geboorte
• Baby’s
• Peuters
• Kleuters
• Schoolleeftijd

Een professional gebruikt of verricht onderzoek om het handelen te onderbouwen en te verbeteren. Deze onderzoekende houding en specifiek het doen van onderzoek staat in deze module centraal. De student wordt geleerd om een probleem te herkennen en te beschrijven, om doelen vast te stellen, om vakliteratuur te zoeken en te beschrijven en om een onderzoek op te zetten en uit te voeren. In deze module wordt kwalitatief onderzoek besproken. 

Studenten voeren interviews uit. Aan de hand van de resultaten uit de interviews kunnen conclusies worden getrokken en aanbevelingen worden gedaan. Dit alles wordt vastgelegd in een onderzoeksrapport. Een kritische blik is hierbij noodzakelijk. Niet alleen het eigen onderzoek moet worden beoordeeld, maar de student moet ook in staat zijn om andermans onderzoek te beoordelen. 

In de kinderopvang werken pedagogisch medewerkers met ouders samen aan de opvoeding van kinderen. Ze begeleiden de kinderen op hun pad naar volwassenheid. Werken in de kinderopvang vraagt om diverse vormen van professionaliteit van pedagogisch medewerkers, pedagogisch coaches en leidinggevenden. Deze module neemt je mee in hoe je kunt kijken naar kinderen en van daaruit aan de slag kunt gaan met zes interactievaardigheden. De kwaliteit van de interactie bepaalt voor een heel groot deel de pedagogische kwaliteit van het kindercentrum. Hoe beter de interactie tussen pedagogisch medewerkers en kinderen, hoe beter het welbevinden en de ontwikkeling van met name de jongere kinderen. 

Medewerkers in de kinderopvang krijgen vanuit de wet IKK de opdracht om kinderen vanuit een mentorrol te observeren en van daaruit eventuele sociaal-agogische problemen te signaleren. Maar het is vaak nog onduidelijk op basis van welke signalen dan ingegrepen of doorverwezen moet én mag worden. Wanneer verwijs je nu naar wie door en waarom? Welke signalen zijn precies belangrijk om op te letten en op welke wijze onderneem je (daarna) actie?

Deze module richt zich op het observeren, signaleren en het uiteindelijk ondernemen van de juiste actie(s). Het gaat dan om het signaleren van bijvoorbeeld de interactievaardigheden van pedagogisch medewerkers, het gedrag van kinderen, of de samenwerking met ouders. In de module leer je op een stapsgewijze en systematische manier te signaleren en vervolgens met deze signalen aan de slag te gaan. 

Nu je een periodelang hebt gestudeerd en je verdiept hebt in de stof en vaardigheden, ga je je bij deze opdracht verdiepen in het werkveld. Wat kun je met deze opleiding in het werkveld betekenen binnen verschillende organisaties? Waarin onderscheid je jezelf van andere opleidingen en wat zijn de grenzen hieraan? Wat zijn casussen die je kunt tegenkomen? Daarnaast is het van belang te reflecteren op je eigen ontwikkeling om helder te krijgen waar je de komende jaren nog in moet investeren om aan het einde van de opleiding een goede beroepsbeoefenaar te zijn.

In deze integrale beroepsopdracht ga je je verdiepen in het thema ‘self-efficacy’ (in het Nederlands: ‘zelf-effectiviteit’). Self-efficacy is een eigenschap die samenhangt met de ontwikkeling en het welzijn van kinderen en jongeren. Je verdiept je op verschillende manieren in dit thema. Als eerste door het doen van een klein literatuuronderzoek. Ook neem je een betrouwbare en valide vragenlijst over self-efficacy af in een kleine steekproef. De informatie die je verzamelt verwerk je in een presentatie die je geeft aan vrienden, familie of collega’s met als doel hen voor te lichten over het thema self-efficacy. Tenslotte reflecteer je op het geven van deze voorlichting, jouw eigen self-efficacy en op deze beroepsopdracht als geheel.  

Kinderen en jongeren leggen in hun jeugd een belangrijke basis voor hun toekomstige (on)gezondheid. Door gezond gedrag te stimuleren is een deel van gezondheidsproblemen op volwassen leeftijd al in de jeugd te voorkomen, of uit te stellen. Voor de module voorlichting en training in de kinderopvang, wordt de Gezonde Kinderopvang dan ook als leidraad genomen om studenten kennis en vaardigheden met betrekking tot voorlichten en trainen in de kinderopvang aan te leren. De studenten gaat steeds vanuit een thema uit de Gezonde Kinderopvang aan de slag met het ontwerpen en geven van een training aan collega’s. Hierdoor wordt een duidelijke koppeling gemaakt met de praktijk. Er wordt gewerkt vanuit de kwaliteitscyclus, om de Gezonde Kinderopvang in te kunnen bedden in organisaties. Want behalve de voordelen voor kinderen, levert aandacht voor gezondheid en gezonde leefstijl ook voordelen op voor ouders, medewerkers, kinderopvangorganisaties en de maatschappij.

Voor een toekomstig professional in het sociale domein, zoals een hbo-pedagoog of een ad’er kinderopvang is het van groot belang om oog te hebben voor diversiteit. Deze diversiteit geldt voor bijvoorbeeld culturele verschillen tussen mensen, maar richt zich ook op diversiteit qua opleidingsniveau, de verhouding tussen jongeren en ouderen in een vergrijzende maatschappij, man-vrouw verschillen, en ga zo maar door. Hierbij is het als sociale professional van belang om in te kunnen spelen op individuele behoeften van de betrokkenen zonder vanuit vooroordelen te denken of te handelen. Dit kan echter niet zonder bewustwording omtrent de eigen kijk op diversiteit van de wereld. Werken aan respect voor diversiteit vraagt om een gezamenlijk leerproces. Want als pedagoog ben je niet neutraal of zonder cultuur. Factoren zoals de eigen opvoeding, huidskleur, geslacht en woonplaats dragen bij aan wie iemand is en hoe iemand behandeld wordt. Dit heeft invloed op het gedrag naar bijvoorbeeld de kinderen op de kinderopvang: hoe we ons uitdrukken, ons pedagogisch handelen, de activiteiten die we aanbieden, het materiaal dat we aanschaffen. Kortom: het is belangrijk je bewust te worden van je eigen bril, je eigen identiteitsvorming rond diversiteit.

Kinderen kunnen zich op veel verschillende manieren ontwikkelen. Als kinderen zich anders ontwikkelen dan op een manier die als ‘normaal’ wordt gezien, gaan we vaak uit van klachten in plaats van krachten. Kinderen met AD(H)D betitelen we dan vaak als ‘druktemakers’ en ‘snel afgeleid’. Ze houden meestal niet van spelletjes waarbij ze lang moeten opletten. Als ze met spelletjes of speelgoed spelen doen ze dit op een rommelige manier. Ze gaan dan, bijvoorbeeld, erg onvoorzichtig met het speelgoed om, waardoor speeltjes snel stuk gaan. Je leest het al, we beschrijven deze kinderen nogal eens op een negatieve manier in termen van tekortkomingen. Dat geldt ook voor kinderen met andere variaties in de ontwikkeling. Denk aan kinderen met autisme of aan hoogbegaafde kinderen.

In de module risico’s in de opvoeding en ontwikkeling vergroten studenten hun kennis en vaardigheden om effectief te kunnen zorgen voor getraumatiseerde kinderen en opvoeders daarin te coachen. Als zorgprofessional krijg je te maken met getraumatiseerde kinderen. De oorzaak van het trauma kan verschillend zijn: bijvoorbeeld vluchtelingen, huiselijk geweld of armoede. Getraumatiseerde kinderen voelen zich vaak lang na de traumatische ervaringen nog onveilig. Veel van hun vaak negatieve gedrag komt daaruit voort en ze kunnen zich daardoor niet optimaal ontwikkelen. Zorg-, onderwijs-, en kinderopvangprofessionals kunnen deze negatieve spiraal doorbreken en veel voor deze kinderen betekenen door traumasensitief te werken. In de module leren de studenten over soorten trauma, de effecten van trauma op de hersenontwikkeling, door een traumabril naar kinderen kijken, een veilige plek creëren en omgaan met gevoelens en gedrag, verbindingen en herstel.  

In deze korte startmodule maak je kennis met studeren bij LOI en bereidt hij of zij zich voor op een goede studiestart. De module richt zich op zelfinzicht: je reflecteert op zijn motivatie, leerstijl en studieaanpak.

In de module gespreksvoering met kinderen en opvoeders staat zoals de naam al aangeeft, de gespreksvoering centraal. De module heeft als doel inzicht te krijgen in de communicatieve wereld van een kind en die vaardigheden te leren die nodig zijn om daadwerkelijk met een kind in contact te komen en te blijven. De toekomstige professional zal binnen zijn latere beroepsuitoefening veel profijt hebben van de vaardigheden waar hij in deze module mee aan de slag gaat

Kinderen spelen. Waarom? Gewoon, omdat het leuk is. En jongeren en volwassenen dan? Spelen zij nog? Of ‘hoort’ dat dan niet meer? Gelukkig krijgen spel en het belang van spelen steeds meer aandacht. Ook jongeren en volwassenen spelen. Vraag maar eens wie er nog nooit een spelletje op zijn telefoon heeft gespeeld, een kaartspelletje hebt gedaan of meedeed met een quiz op tv. De historicus Johan Huizinga schreef in zijn klassieker ‘Homo ludens’, over het belang van het spe(e)lelement in cultuur en samenleving. Volgens hem moet je het belang van spel niet onderschatten; onze hele cultuur bestaat in feite uit spel, komt zelfs vóórt uit spel. Spel is dus belangrijk. Niet alleen voor de ontwikkeling van de menselijke samenleving, maar ook voor de ontwikkeling van de individuele mens. Of het nu gaat om kinderen of om jongeren en volwassenen. In deze module besteden we aandacht aan hoe spelen bijdraagt aan alle ontwikkelingsdomeinen van kinderen en jongeren, hoe je als professional kunt bijdragen aan het spel en de spelontwikkeling en hoe elementen uit games gebruikt worden in het echte leven (gamification).

In deze module maak je kennis met pedagogiek als wetenschap van opvoeding en ontwikkeling van kinderen en jongeren (0–18 jaar). je leert de taal, theorieën en methoden van pedagogen gebruiken en kijkt naar opvoeding in gezin, samenleving en stad. Daarbij komen zowel alledaagse opvoedingsvragen als complexe problemen aan bod, net als de rol van samenwerking en de relatie met andere sociale wetenschappen.

Deze module gaat over de ontwikkeling van het kind tot 12 jaar vanaf de conceptie en behandelt kennis uit zowel de ontwikkelingspsychologie als de pedagogiek. De student leert belangrijke theorieën die helpen om de ontwikkeling van kinderen te beschrijven, te verklaren en te voorspellen. Denk aan de theorieën van Erik Erikson, Piaget en Freud. Ook biologische factoren in de ontwikkeling worden behandeld.

Na afronding van deze module heeft de student een gedegen basiskennis over de ontwikkeling van (gezonde) kinderen in volgende verschillende leeftijdsfasen:

• Van bevruchting tot geboorte
• Baby’s
• Peuters
• Kleuters
• Schoolleeftijd

Een professional gebruikt of verricht onderzoek om het handelen te onderbouwen en te verbeteren. Deze onderzoekende houding en specifiek het doen van onderzoek staat in deze module centraal. De student wordt geleerd om een probleem te herkennen en te beschrijven, om doelen vast te stellen, om vakliteratuur te zoeken en te beschrijven en om een onderzoek op te zetten en uit te voeren. In deze module wordt kwalitatief onderzoek besproken. 

Studenten voeren interviews uit. Aan de hand van de resultaten uit de interviews kunnen conclusies worden getrokken en aanbevelingen worden gedaan. Dit alles wordt vastgelegd in een onderzoeksrapport. Een kritische blik is hierbij noodzakelijk. Niet alleen het eigen onderzoek moet worden beoordeeld, maar de student moet ook in staat zijn om andermans onderzoek te beoordelen. 

In de kinderopvang werken pedagogisch medewerkers met ouders samen aan de opvoeding van kinderen. Ze begeleiden de kinderen op hun pad naar volwassenheid. Werken in de kinderopvang vraagt om diverse vormen van professionaliteit van pedagogisch medewerkers, pedagogisch coaches en leidinggevenden. Deze module neemt je mee in hoe je kunt kijken naar kinderen en van daaruit aan de slag kunt gaan met zes interactievaardigheden. De kwaliteit van de interactie bepaalt voor een heel groot deel de pedagogische kwaliteit van het kindercentrum. Hoe beter de interactie tussen pedagogisch medewerkers en kinderen, hoe beter het welbevinden en de ontwikkeling van met name de jongere kinderen. 

Medewerkers in de kinderopvang krijgen vanuit de wet IKK de opdracht om kinderen vanuit een mentorrol te observeren en van daaruit eventuele sociaal-agogische problemen te signaleren. Maar het is vaak nog onduidelijk op basis van welke signalen dan ingegrepen of doorverwezen moet én mag worden. Wanneer verwijs je nu naar wie door en waarom? Welke signalen zijn precies belangrijk om op te letten en op welke wijze onderneem je (daarna) actie?

Deze module richt zich op het observeren, signaleren en het uiteindelijk ondernemen van de juiste actie(s). Het gaat dan om het signaleren van bijvoorbeeld de interactievaardigheden van pedagogisch medewerkers, het gedrag van kinderen, of de samenwerking met ouders. In de module leer je op een stapsgewijze en systematische manier te signaleren en vervolgens met deze signalen aan de slag te gaan. 

Nu je een periodelang hebt gestudeerd en je verdiept hebt in de stof en vaardigheden, ga je je bij deze opdracht verdiepen in het werkveld. Wat kun je met deze opleiding in het werkveld betekenen binnen verschillende organisaties? Waarin onderscheid je jezelf van andere opleidingen en wat zijn de grenzen hieraan? Wat zijn casussen die je kunt tegenkomen? Daarnaast is het van belang te reflecteren op je eigen ontwikkeling om helder te krijgen waar je de komende jaren nog in moet investeren om aan het einde van de opleiding een goede beroepsbeoefenaar te zijn.

In deze integrale beroepsopdracht ga je je verdiepen in het thema ‘self-efficacy’ (in het Nederlands: ‘zelf-effectiviteit’). Self-efficacy is een eigenschap die samenhangt met de ontwikkeling en het welzijn van kinderen en jongeren. Je verdiept je op verschillende manieren in dit thema. Als eerste door het doen van een klein literatuuronderzoek. Ook neem je een betrouwbare en valide vragenlijst over self-efficacy af in een kleine steekproef. De informatie die je verzamelt verwerk je in een presentatie die je geeft aan vrienden, familie of collega’s met als doel hen voor te lichten over het thema self-efficacy. Tenslotte reflecteer je op het geven van deze voorlichting, jouw eigen self-efficacy en op deze beroepsopdracht als geheel.  

Kinderen en jongeren leggen in hun jeugd een belangrijke basis voor hun toekomstige (on)gezondheid. Door gezond gedrag te stimuleren is een deel van gezondheidsproblemen op volwassen leeftijd al in de jeugd te voorkomen, of uit te stellen. Voor de module voorlichting en training in de kinderopvang, wordt de Gezonde Kinderopvang dan ook als leidraad genomen om studenten kennis en vaardigheden met betrekking tot voorlichten en trainen in de kinderopvang aan te leren. De studenten gaat steeds vanuit een thema uit de Gezonde Kinderopvang aan de slag met het ontwerpen en geven van een training aan collega’s. Hierdoor wordt een duidelijke koppeling gemaakt met de praktijk. Er wordt gewerkt vanuit de kwaliteitscyclus, om de Gezonde Kinderopvang in te kunnen bedden in organisaties. Want behalve de voordelen voor kinderen, levert aandacht voor gezondheid en gezonde leefstijl ook voordelen op voor ouders, medewerkers, kinderopvangorganisaties en de maatschappij.

Voor een toekomstig professional in het sociale domein, zoals een hbo-pedagoog of een ad’er kinderopvang is het van groot belang om oog te hebben voor diversiteit. Deze diversiteit geldt voor bijvoorbeeld culturele verschillen tussen mensen, maar richt zich ook op diversiteit qua opleidingsniveau, de verhouding tussen jongeren en ouderen in een vergrijzende maatschappij, man-vrouw verschillen, en ga zo maar door. Hierbij is het als sociale professional van belang om in te kunnen spelen op individuele behoeften van de betrokkenen zonder vanuit vooroordelen te denken of te handelen. Dit kan echter niet zonder bewustwording omtrent de eigen kijk op diversiteit van de wereld. Werken aan respect voor diversiteit vraagt om een gezamenlijk leerproces. Want als pedagoog ben je niet neutraal of zonder cultuur. Factoren zoals de eigen opvoeding, huidskleur, geslacht en woonplaats dragen bij aan wie iemand is en hoe iemand behandeld wordt. Dit heeft invloed op het gedrag naar bijvoorbeeld de kinderen op de kinderopvang: hoe we ons uitdrukken, ons pedagogisch handelen, de activiteiten die we aanbieden, het materiaal dat we aanschaffen. Kortom: het is belangrijk je bewust te worden van je eigen bril, je eigen identiteitsvorming rond diversiteit.

Kinderen kunnen zich op veel verschillende manieren ontwikkelen. Als kinderen zich anders ontwikkelen dan op een manier die als ‘normaal’ wordt gezien, gaan we vaak uit van klachten in plaats van krachten. Kinderen met AD(H)D betitelen we dan vaak als ‘druktemakers’ en ‘snel afgeleid’. Ze houden meestal niet van spelletjes waarbij ze lang moeten opletten. Als ze met spelletjes of speelgoed spelen doen ze dit op een rommelige manier. Ze gaan dan, bijvoorbeeld, erg onvoorzichtig met het speelgoed om, waardoor speeltjes snel stuk gaan. Je leest het al, we beschrijven deze kinderen nogal eens op een negatieve manier in termen van tekortkomingen. Dat geldt ook voor kinderen met andere variaties in de ontwikkeling. Denk aan kinderen met autisme of aan hoogbegaafde kinderen.

In de module risico’s in de opvoeding en ontwikkeling vergroten studenten hun kennis en vaardigheden om effectief te kunnen zorgen voor getraumatiseerde kinderen en opvoeders daarin te coachen. Als zorgprofessional krijg je te maken met getraumatiseerde kinderen. De oorzaak van het trauma kan verschillend zijn: bijvoorbeeld vluchtelingen, huiselijk geweld of armoede. Getraumatiseerde kinderen voelen zich vaak lang na de traumatische ervaringen nog onveilig. Veel van hun vaak negatieve gedrag komt daaruit voort en ze kunnen zich daardoor niet optimaal ontwikkelen. Zorg-, onderwijs-, en kinderopvangprofessionals kunnen deze negatieve spiraal doorbreken en veel voor deze kinderen betekenen door traumasensitief te werken. In de module leren de studenten over soorten trauma, de effecten van trauma op de hersenontwikkeling, door een traumabril naar kinderen kijken, een veilige plek creëren en omgaan met gevoelens en gedrag, verbindingen en herstel.